* ( وَالَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ ) * ) « تقوا » اشاره به پرهيز از هر گونه گناه و آلودگى است . و زكات به معنى وسيع كلمه و طبق حديث معروف لكل شىء زكات : « براى همه نعمتها و مواهب الهى ، زكاتى هست » تمام اعمال نيك را شامل مىشود . و جمله و الذين هم بآياتنا يؤمنون ، ايمان به مقدسات را فرا مىگيرد . و به اين ترتيب آيه مشتمل بر يك برنامه كامل و جامع است . و اگر زكات را به معنى خصوص زكات مال تفسير كنيم ، ذكر آن از ميان ساير وظائف الهى به خاطر اهميتى است كه در عدالت اجتماعى دارد . در حديثى از پيامبر ص چنين نقل شده است كه حضرت مشغول نماز بود ، شنيد مرد عربى مىگويد : اللهم ارحمنى و محمدا و لا ترحم معنا احدا « خداوندا تنها من و محمد ص را مشمول رحمت قرار بده و هيچكس ديگر را در اين رحمت وارد مكن » ! هنگامى كه پيامبر ص سلام نماز را داد رو به او كرده فرمود : لقد تحجرت واسعا ! يعنى « موضوع نامحدود و وسيعى را محدود ساختى و جنبه اختصاصى به آن دادى » ! اشاره به اينكه رحمت بىپايان خدا به هيچ صورت نمىتواند محدود به من و تو باشد ( 1 ) .

--> ( 1 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .